نهرکن

در سیستم سنتی آبیاری در کشاورزی و باغبانی برای انتقال آب از نهر ها و جوی ها استفاده می شود. برای ایجاد نهر و جوی و همچنین ایجاد کانال های زهکشی از دستگاه نهرکن می توان استفاده کرد. دستگاه نهر کن طوری ساخته شده است که می توان گفت از اتصال دو خیش گاو آهن از ناحیه تیغه ها تشکیل شده است (البته در تولید نهرکن همیشه چنین کاری نمی کنند). کار خیش گاو آهن برگردان دار این است که لایه خاک را تا عمق تنظیم شده برش می زند، برمی گرداند و به کنار می ریزد. دو خیش گاو آهن با متصل شدن به هم از قسمت پیشانی و برگرداندن خاک به دو طرف باعث ایجاد نهر و جوی می شوند. گاهی کشاورزان به خاطر عدم دسترسی به دستگاه نهرکن،خیش های دیگر گاواهن را باز می کنند تا فقط یک خیش روی گاواهن بماند. حال با دو بار شخم زدن در کنار هم و در جهت عکس، یک جوی ایجاد می کنند. البته این کار به خاطر تردد بیشتر تراکتور، کوبیده شدن بیشتر زمین و استهلاک بیشتر، به هیج وجه توصیه نمی شود.

همچنین ایجاد نهر و جوی به صورت دستی و با بیل، کاری بسیار سخت و زمانبر است، و نهر ایجاد شده هم از کیفیت خوبی برخوردار نیست. استفاده از دستگاه نهر کن، علاوه بر راحت تر کردن کار، باعث سرعت بخشیدن به کار و همچنین افزایش کیفیت می شود. نهرکن ها در دو نوع تراکتوری و تیلری وجود دارند. نهرکن های تراکتوری به پشت تراکتور و به اتصال سه نقطه وصل می گردند. نهر کن پشت تراکتوری این امکان را به کشاورز خواهد می دهد که دستگاه را به تراکتور متصل کرده و از نیروی تراکتور برای به حرکت دراوردن و ایجاد شیار در زمین استفاده کرد. با استفاده از دستگاه نهرکن، با یک بار عملیات خاکورزی می توان نهر و جوی آب مورد نیاز را به وجود آورد. نهرکن ها در انواع مختلف ثابت و قابل تنظیم تولید می گردند. با حرکت تراکتور، نهر کن روی زمین کشیده شده و جوی یا نهر ایجاد می شود. جوی های آب در دو حالت اصلی و فرعی وجود دارند. عمق و عرض جوی های فرعی به دلیل کمتر بودن حجم آب عبوری از آن ها، کمتر از جوی های اصلی است. با استفاده از نهرکن های قابل تنظیم می توان جوی های آب با عمق و عرض مختلف ایجاد نمود. طوری که برای جوی های اصلی، اندازه و عمق را بیشتر کرد و برای جوی های فرعی، عمق و عرض کمتری در نظر گرفت. نهر کن ها از پوشش رنگ بسیار خوب و استحکام خوبی باید بهره مند باشند زیرا فشار زیادی حین کار به آن ها وارد می شود. تیغه ها نیز باید از فولاد های ضدسایش ساخته شوند.

نهرکن ها در زیر مجموعه ادوات و تجهیزات کشاورزی و باغبانی دسته بندی می شوند.